Archives for category: Het kerkhof

De herfst begint eindelijk op herfst te lijken. De blaadjes kleuren en vallen, het wordt frisser en in het dorp ruikt het naar houtvuur. De zon toont haar zachtste kant, het is ideaal weer om blaadjes te gaan vegen op het kerkhof.

Een van de graven heeft blijkbaar dit weekend bezoek gekregen. Het is het graf van La Picote. Het graf van Thérèse is mooi versierd met verse bloemen, hulst en een levende chrysant.

Mijn hoop dat de mensen door mijn actie minder plastic bloemen naar het kerkhof zouden brengen is met deze al een eerste keer vervuld. Een hoop die ik tijdens de gemeenteraad had uitgesproken en die door ten minste één dorpeling werd opgepikt.

Meer dan dit overweldigende succes durf ik dit jaar niet te verwachten. Maar het is een begin.

20171023_101119

Op het kerkhofje van Glorianes staan hoofdzakelijk verweesde kruisen, waarvan niemand weet voor wie ze ooit geplaatst zijn. Veel valt er niet aan te restaureren, ik kan alleen hier en daar een scheefgezakt kruis recht wringen en met wat stenen en plantjes er opnieuw een waardig graf van maken.

Er zijn ook drie parkjes, graven van familieleden die bij elkaar mogen liggen en met een soort omheininkje afgezonderd zijn van de rest. Het zijn de graven die ik als laatste heb opgeruimd omdat ik ze niet mooi vond en niet goed wist hoe ik ze aantrekkelijker kon maken. Ik heb me dan maar beperkt tot het verwijderen van droog gras en rotte bladeren. De lege plastic bloempotten heb ik weggehaald en de kunststof bloemen heb ik rechtgezet en bij elkaar geschikt.

Het werd er niet echt mooier op, maar terwijl ik ermee bezig was, las ik de namen en de data op de geëmailleerde hartjes die met ijzerdraad aan de kruisen bevestigd zijn. Er kwamen allerlei vragen in me op: Waaraan is Paulette Soler, zo jong, amper twintig, gestorven? Was Jean Soler haar vader? En is er een verband tussen zijn en haar dood? Nee, waarschijnlijk niet, het kan geen besmettelijke ziekte geweest zijn, want hij was al meer dan anderhalf jaar eerder overleden. En wie was Eloi Coste? Een aangetrouwde oom? Of misschien Paulettes grootvader van moederskant? Maar waar is de moeder dan? Van Joseph Pierre Soler is de sterfdatum niet te ontcijferen. Ik weet alleen dat hij 46 jaar geworden is.

Zoveel vragen, waarop ik nooit een antwoord zal krijgen. Maar terwijl ik hun laatste rustplaats in de mate van het mogelijke opknap, word ik mij er sterk van bewust dat het ooit levende mensen waren. Mensen die pijn en verdriet, vreugde en geluk hebben gekend. Verliefd zijn geweest. Afgewezen of getrouwd, vader of moeder zijn geweest.

Het enige wat ik bijna zeker weet is dat deze mensen in Glorianes hebben gewoond. En daardoor zijn ze nu ook een beetje familie van mij.

Dit heb ik niet zelf bedacht. Het bestaat! In Nederland en ook in België kun je graven adopteren. Meestal zijn het monumenten of graven van oorlogsslachtoffers die ter adoptie aangeboden worden. Toen ik jaren geleden nog lid was van Epitaaf, een organisatie die onder meer rondleidingen op de Brusselse begraafplaatsen organiseert, was er al sprake van. En nu kan het bijvoorbeeld ook in Waregem of in Gent.

Zelf heb ik onlangs een heel kerkhof, met maar liefst dertig graven, geadopteerd. Er is geen stichting of een ingewikkelde procedure bij te pas gekomen. Ik heb me gewoon tot moeder van ons verkommerde kerkhofje uitgeroepen.

Hoe knap je nu dertig graven op? Wel, gewoon eentje per dag. Elke dag kies ik er eentje uit, ik knip het droge gras wat bij en ik plant er een of meer nieuwe plantjes op. Die plantjes haal ik gewoon uit het bos of langs de kant van de weg. Heel wat vetplantjes laten zich zonder weerstand verplaatsen. Gewoon een deel van het plantje oprapen en neerleggen op een nieuwe plek. Het moederplantje groeit snel weer aan en het dochterplantje nestelt zich op de nieuwe plek. Planten die zich diep inwortelen zoals tijm of lavendel, vragen wat meer graafwerk, maar je kunt natuurlijk ook een bloeiend plantje kopen in een bloemen- of plantenwinkel. Als je het plantje maar in de aarde plant en bij langdurige droogte af en toe wat water geeft. Elk jaar gaan duizenden chrysanten kapot omdat er na Allerheiligen niet meer naar omgekeken wordt.

Natuurlijk hoeft niemand meteen een heel kerkhof te restaureren, maar één graf, dat moet toch kunnen? Als elke lezer van dit bericht een klein plantje op een graf plant, dan heeft de natuur alweer wat aan terrein gewonnen. Want daar gaat het om: een kerkhof is een lap grond met heel wat mogelijkheden.

Je kunt daarbij het nuttige aan het aangename en het zorgzame koppelen. Nuttig: je bewijst de gemeente een dienst. Aangenaam: het is best prettig om op een mooie herfstdag bij een graf – zelfs al is het van een onbekende – te knielen. Zorgzaam: je zorgt voor dat plekje aarde, je brengt eer aan iemand die er niet meer is, en je zorgt ook een beetje voor jezelf.

Hoe kies je een graf? Maak het jezelf gemakkelijk en kies een graf op het dichtsbijzijnde kerkhof. Kies een graf dat er een beetje verwaarloosd uitziet, dan zie je snel resultaat. En maak geen onderscheid. Vraag je niet af of de overledene een belangrijk of een interessant persoon was, of het al of niet een goed mens was. De dood zelf maakt dat onderscheid ook niet.

20171010_145146

 

Glorianes is niet bepaald een toeristische trekpleister. Er passeren wel eens een paar doorwinterde wandelaars en af toe strijkt er een gezelschap autotoeristen neer. Dat zijn meestal gepensioneerden die zelf in de streek wonen en die nu eindelijk tijd hebben om afgelegen dorpen zoals Glorianes te verkennen. Lang blijven ze niet hangen, want behalve de kerk en het kerkhofje is er niet veel te zien.

De kerk kreeg onlangs een nieuwe deur en er zijn nog meer restauratieplannen. Momenteel krijgt het 17e-eeuwse retabel in afwachting van een heuse restauratie een behandeling om verdere aftakeling tegen te gaan.

Ook het kerkhof is aan restauratie toe. Ik was eerlijk gezegd een beetje gewend geraakt aan de wat kale aanblik van het veldje en aan de scheefgezakte kruisen. Maar deze zomer maakte een vriendin mij attent op de mogelijkheden om dit stille hofje wat op te fleuren. Er ging meteen een soort lichtje bij mij branden en kort daarna begon ik met hier en daar wat droog gras te verwijderen, en natuurlijke vetplantjes, heide en mossen in de plaats te planten.

Ik vertelde aarzelend aan een paar dorpsgenoten wat ik aan het doen was en iedereen reageerde enthousiast. Mijn plan groeide en ik diende een voorstel in bij het gemeentebestuur. En gisteravond kreeg ik groen licht om het kerkhof op te knappen. Mijn onkosten worden vergoed en ik mag een pakket struiken bestellen bij een pépinière die lokale planten kweekt.

Ik kan mijn geluk niet op. Niet alleen ga ik me de komende maanden mogen uitleven op dit stukje grond, de nieuwe bloemrijke begroeiing zal bovendien ten goede komen aan het voedselbos aan de overkant van de straat. Vlinders en bijen zullen hun hartje kunnen ophalen en ‘en passant’ het voedselbos bevruchten.

Dat is wat ik in het vorig bericht bedoelde met ‘over de omheining lonken’. Het voedselbos zou immers maar een zeer beperkte impact hebben als het binnen de omheining moet blijven. En na het kerkhof kom er misschien nog iets anders, maar voorlopig weet ik wat te doen.

PETRA SPARK

SCHRIJVERSBLOG

Darling Doormat

Wit and Sh*t on Crete. It’s nothing anyone would ever take seriously, but it amuses me.

enerziek

Mijn burn-out-verhaal

Perdebytjie se nes

'n Blog oor die natuur en allerdaagse gebeure,wat die lewe interessant maak

annaknijptertussenuit

na een burn-out

DE RODE VALIES

VERHALEN UIT BRUSSEL

La Casa de las Mariposas

La Casa de las Mariposas

evamaaktschoon

op zoek naar datgene waar het echt om gaat

Ask the Akasha

Wisdom at Your Fingertips

Bitterkoekjes

Gedichten die ik tegenkwam, die me aanspraken, raakten, boeiden en niet meer loslieten...

Leen Huet

Leen Huets blog

Alles uit de kast

a little blog of love

Elisabeth Khan's Blog

A Writer's Journey On Three Continents