Zonlicht in het donker

Vanmorgen vroeg was er een algemene elektriciteitspanne. Het was nog pikkedonker, en eindelijk kwam dit cadeautje aan mezelf van pas:

DSCN6100

Het is een lichtbron op zonne-energie, een liter zon in een bokaal. Het geeft net genoeg licht om bij te lezen en te schrijven. De Solar Jar wordt in Zuid-Afrika gemaakt en met de aankoop steun je een project dat 25 mensen werk verschaft.

Maar alleen het idee dat je de zon zonder stroom in huis brengt, vind ik al verlichtend.

Om de Solar Jar op te laden, zet je hem een uurtje in de zon.

Jeannette

Dit jaar, het eerste jaar dat ik voluit met permacultuur kan experimenteren, ga ik een paar testen met aardappelen doen. In mijn kelder liggen een zestal verschillende soorten aardappelen te kiemen en die ga ik met tussenpozen, op verschillende plaatsen, maar wel allemaal permacultuurgewijs, planten. Dat wil zeggen: boven de grond, onder een dikke laag mulch.

Het is eigenlijk nog te vroeg om te planten, maar experimenteren mag en ik heb stiekem al een paar aardappeltjes onder een laag stro gelegd. Je weet maar nooit. En ik heb er ook eentje in een pot in de keuken geplant. Het is een Jeannette.

Jeannette kwam al heel snel boven de aarde piepen en voelt zich prima in de keuken.

DSCN6093

Te Boek!

Eindelijk sta ik eens in een boek. En wel in deze sjieke uitgave ‘Le Pays Catalan’. En samen met mij, alle dorpelingen. Blijkbaar is Glorianes het dorp met het kleinste aantal inwoners  van het departement.

Onze burgemeester was zo lief om elk gezin een boek te schenken. We kregen het vorige zondag op de dag van ‘les voeux du maire’ en ‘la galette des rois‘. Ik beet dit jaar op een boon.

DSCN6062DSCN6066Foto0070

 

 

Puits à glace

We zouden met vijf zijn. Maar eentje belde af en twee anderen waren ziek. Dus waren we maar met twee om vandaag de tocht naar Serrabone te maken. Ik voelde me ook ziek, ik had te veel kerstversiering gegeten en ik had buikpijn. Maar ik durfde niet thuisblijven want ik had het initiatief genomen.

Tijdens de klim naar de bergkammen probeerde ik de krampen te negeren. Maar toen de gids-dorpsgenoot voorstelde om een omweg te maken naar ‘le puits à glace’ zag ik mijn kans schoon om voor te stellen om het bij de ijsput te houden en de afdaling naar Serrabone (waarop onvermijdelijk een klim volgt) voor een andere keer te houden.

Ondanks mijn tegenspartelende ingewanden was het toch een mooie tocht. Het wisselspel tussen zon en wolken bezorgde ons prachtige taferelen. En de puits à glace was de klim waard. Ergens bovenop een bergtop, op ongeveer 1250 m hoogte, zie je plots een aangelegde cirkel op de grond. Het midden is zwart, het is een gat in de aarde. Als je niet zou opletten zou je er zo kunnen invallen. Onder dat trechtervormige gat is een grote ruimte, een soort zaal. Daarin werd vroeger sneeuw verzameld en bewaard voor de hete zomers. Aan de zijkant van de berg is een aparte ingang om het ijs op te halen.

Het is moeilijk voor te stellen dat er genoeg sneeuw viel en dat het ijs tot de zomer bevroren bleef. Volgens Jérémy werd de voorraad aangevuld met extra ijs dat werd aangevoerd vanaf de Canigou (350 km verder en 2700 m hoog). Ik weet dat het beroep van porteur de glace bestond. De porteurs de glace van Vernet-les-Bains gingen ‘s nachts ijs van de berg kappen om het aan de hotels en kuuroorden te verkopen, die er op hun beurt hun rijke gasten mee verwenden. Of ze ook de ijsputten in de omgeving gingen aanvullen, kan ik niet terugvinden. Maar het geeft te denken. Wie waren die mannen en vrouwen die dat deden? En wie betaalde hen dan om dat te doen?

DSCN6002DSCN6009DSCN6005

Épicerie

In de meeste kleine dorpen zijn geen winkels meer. In sommige dorpen is een bistrôt de pays, een café-eethuisje waar kranten en brood verdeeld wordt, en waar soms een kleine épicerie bij is. Dit is een formule die door de overheid aangemoedigd wordt om te vermijden dat de dorpen uitdoven.
Maar Glorianes is zelfs te klein voor een bistrôt de pays, al zou ik ze met plezier uitbaten. Er komt ook niet dagelijks een camionette met gebak en groenten en fruit langs. Zelfs niet wekelijks. Er is helemaal niets. Iedereen bakt zelf brood en wie een tuin heeft, kweekt groenten.

Maar één keer per jaar, rond kerstmis, doen we een groepsaankoop bij een natuurproducten-groothandel. Het heeft wat voeten in de aarde want de bestelling moet afgestemd worden op de volumes die de groothandel aanbiedt. Een doos witloof van 5 kg bijvoorbeeld wordt verdeeld over twee gezinnen (ik natuurlijk en een avontuurlijk Frans gezin). Hetzelfde met een net schorseneren, met een doos dadels, een zak wortelen enz. Het opstellen van de bestelling heeft veel weg van een veiling. Er wordt een lijst voorgelezen en wie een bepaalde soort groente of fruit wilt, steekt zijn of haar hand op. Dan wordt er onderhandeld over de verdeling van de aangeboden hoeveelheid.

Een vrijwilliger noteert alles, doet de bestelling en gaat een paar dagen later de groenten en het fruit ophalen. Alles wordt uitgestald in ons vergaderlokaal en wie besteld heeft mag het feest-eten afhalen. Want het is toch een beetje feest: lekker witloof en schorseneren zijn hier niet gemakkelijk te vinden. En dadels, vijgen, amandels, litchies, clementines en ananas –alles bio- op het aanrecht zijn mijn versie van kerstversiering.

 

Regagner ses pénates

Langzaam maar zeker groeit mijn Franse vocabulaire. Ik praat niet alle dagen Frans, maar ik luister wel regelmatig naar radio France Inter en er zijn periodes waarin ik wat meer contact heb met mijn dorpsgenoten.
Conversaties in groep zijn altijd lastig: iedereen praat door elkaar, er worden grappen gemaakt, er wordt jargon gebruikt en bij sommigen zit ook het accent in de weg. Maar ik doe mijn best en als de ambiance het toelaat, durf ik al eens om uitleg vragen.
Zo heb ik iemand zijn hoofd doen breken over de vraag of het voltooid deelwoord van dissoudre ‘dissous’ of ‘dissolu’ is. Het ging over de bladeren die zich oplossen in het water van de dorpsfontein. Het is dissous, maar dissolu bestaat ook en betekent iets heel anders, nl. losbandig, losgeslagen.
Het gebeurt ook dat de hele groep in een lach schiet als ik naar de betekenis vraag van woorden die ik vroeger niet op school heb geleerd. Deze week leerde ik ‘une bite’ (een piemel) en ‘une putarasse’ (putain in het kwadraat).

Toen ik gisteravond na een gezellige en wat uitgelopen vergadering opstond om naar huis te gaan, vroeg iemand : tu vas regagner tes pénates?
Pénates? vroeg ik achterdochtig. Bleek dat bijna niemand wist wat pénates eigenlijk betekent, terwijl het een uitdrukking is die regelmatig wordt gebruikt.

Penaten waren de Romeinse huisgoden die werden vereerd bij de haard. Ze staan voor eten, drinken en gezelligheid. Regagner ses penates betekent dus terugkeren naar huis, naar de gezelligheid daar, naar de huisgoden die de kachel brandend hebben gehouden en de voorraad hebben bewaakt.

Nadat dit dankzij Google uitgebreid uitgeklaard en besproken was, kon ik eindelijk naar huis. En de gedachte dat ik thuis opgewacht werd door een paar penaten deed me min of meer naar huis huppelen door ons donkere dorp.

Burgemeester-kapper

Neen, het gaat niet over Céline, onze huidige burgemeester, die veel talenten heeft en misschien ook wel haar kan knippen.
Het gaat over een van de vorige burgemeesters met wie ik deze week een praatje sloeg en die me –omdat het over ons haar ging- plots voorstelde dat ze mijn haar zou knippen. Daar had ik wel oren naar want ik heb er een hekel aan om naar een kapper te gaan.

Ze had er zin in, zei ze, want dat deed haar denken aan de goede oude tijd toen zij nog burgemeester was. Een van haar gemeenteraadsleden was kapper en tijdens de lange zondagen waarop het gemeentehuis voor de verkiezingen de hele dag open moest zijn, coiffeerde hij het hele dorp.

Mijn haar is intussen netjes ‘en carré’ geknipt. Morgen is het gemeentehuis weer de hele dag open voor de tweede ronde van de regionale verkiezingen. Ik mag niet stemmen, maar ik hoop dat er wat meer mensen komen stemmen en dat dit het overwicht van het FN –ja, ook in Glorianes- terugdringt. Al zie ik het wat somber in, en niet alleen voor ons pietluttig dorp.

 

DSCN5989